Micronutritionele supplementatie tijdens de zwangerschap

Opleiding door Dr. Coppejans i.s.m. Metagenics

Niet alle multivitaminen zijn geschikt voor zwangere vrouwen maar welke supplementatie is nu wel ideaal voor zwangere vrouwen?

Iedereen kent natuurlijk het belang van foliumzuur (reeds van voor de conceptie). Wij raden de inname van het actieve foliumzuur (methyltetrafolaat) aan want 1 op 5 vrouwen kan de omzetting in het lichaam niet maken. Hele hoge doseringen geven geen hogere spiegel dus weinig nut behalve bij vrouwen die extra nood hebben bv. op epilepsiemedicatie, voorgeschiedenis van spina bifida.
Foliumzuur is belangrijk voor de aanmaak van nieuwe cellen dus zeker in het begin van de zwangerschap van belang omdat de nieuwe cellen dan zeer snel delen. Ter preventie van spina bifida, open ruggetje alsook hazenlip, en bij vrouwen met foliumzuurtekort zien ze ook meer risico op kinderen met autisme spectrum stoornissen.

Jodium: van belang voor een goede IQ-ontwikkeling. Daarom ook het belang van een goed werkende schildklier zodat de moeder voldoende jodium kan voorzien voor de baby (soms tijdelijke opstart van schildklierhormoon). Dit wordt getest bij de dokter via bloedafname.

Omega-3 vetzuren: normaal gezien voldoende inname indien je 2 x per week vis eet. Indien niet kan voldaan worden aan de behoefte, supplement met omega-3 vetzuren dat vooral DHA bevat.

Magnesium: standaard 200mg elementair magnesium per dag
Bij een verhoogde behoefte (bv. spierkrampen, emotionele onbalans) kan er tot 350mg elementair magnesium per dag worden aanbevolen door de gynaecoloog.
Magnesium zou ook het risico op zwangerschapsdiabetes minderen door enerzijds een betere insuline-afgifte en anderzijds een betere opname van glucose in de spiercellen. Onderzoek toont aan dat vrouwen die tijdens de zwangerschap extra magnesium innemen, minder risico lopen op zwangerschapsvergiftiging. Behoefte via de voeding is zeer sterk gedaald de voorbije jaren (op 100 jaar tijd een daling van 80-90% van het gehalte aan magnesium in voedingsstoffen). Je mineraalwater bevat ook al wat magnesium. Indien je een supplement neemt, kies dan voor magnesium onder een goed opneembare vorm, dus geen voorkeur voor magnesiumoxide.

Ijzer: vooral van belang in het derde trimester door een hoger bloedvolume bij de moeder. Meeste supplementen bevatten al wat ijzer. Indien een tekort mag je enkel hogere dosissen ijzer opstarten na bloedcontrole, want een inname van teveel ijzer kan ervoor zorgen dat de eigen ijzerproductie stil gaat liggen.
Probiotica in de zwangerschap: er is vooral onderzoek met lactobacillus en bifidobacterium. Baby’s krijgen al van bij de zwangerschap en meestal ook tijdens de bevalling (goede) bacteriën mee van de moeder dus een optimale flora bij de moeder is gewenst. Dit is van belang voor de immuniteit van het kind. In studies zien ze dat bij risicokinderen de kans op atopisch eczeem (en eventuele allergie) met 20% daalt indien er reeds probiotica worden toegediend tijdens de zwangerschap. Een supplement op basis van probiotica kan verder genomen worden tijdens de borstvoeding aangezien deze bacteriën dan nog steeds worden doorgegeven.

Vitamine D: bij zwangere vrouwen is er een maximale toegelaten dosis van 4000IU per dag. Indien er verschillende supplementen worden genomen, dien je de eenheden samen te rekenen. Bij zwangerschap gaat de voorkeur uit naar een dagelijks supplement van vitamine D en niet de boostdosissen.

Veel vrouwen die zwanger wensen te worden, starten al met een tekort. Het kan dus nuttig zijn om eerst uw bloedwaarden te laten controleren bij de arts en al op te starten met bepaalde voedingssupplementen. Daarnaast zien we de toename van zwaarlijvigheid waardoor er hoger risico bestaat op zwangerschapsdiabetes. Een andere trend is de toename van een maagverkleining of gastric bypass bij vrouwen met een zwangerschapswens waardoor de opname van vitaminen en mineralen moeizamer is, ook hiervoor bestaan er speciale supplementen.

We gaan er in eerste instantie van uit dat een gevarieerde en gezonde voeding volstaat om te voldoen aan de verhoogde behoeften tijdens de zwangerschap. Toch zien we vaak een betere outcome bij moeder en kind met micronutritionele supplementatie.